„Atmosfera jest tym, co wyróżnia nasz festiwal” – rozmowa z Angelo Pignatellim

---

6.06.2026 r.
Autor: Mateusz Doniec
Wywiad przeprowadzili: Viktor Nedvyha, Mateusz Doniec
Tłumaczenie z języka włoskiego wykonane przy wsparciu narzędzi AI.

---

CAM Accordion Festival to wyjątkowe wydarzenie odbywające się w Apulii na południu Włoch. Na kilka dni region ten staje się stolicą włoskiego akordeonu, a być może nawet jednym z najważniejszych europejskich ośrodków życia akordeonowego. W festiwal zaangażowani są wybitni pedagodzy i artyści z całej Europy, m.in. Geir Draugsvoll z Królewskiej Duńskiej Akademii Muzycznej w Kopenhadze oraz Igor Krizman, dyrektor artystyczny festiwalu w Puli. Dzięki temu wydarzenie stanowi nie tylko miejsce spotkań młodych akordeonistów, lecz także przestrzeń wymiany doświadczeń między przedstawicielami różnych europejskich szkół wykonawczych.

Wokół festiwalu powstał zespół osób zaangażowanych w jego organizację. Regularnie odbywają się spotkania, często z udziałem pedagogów prowadzących kursy mistrzowskie, podczas których omawiane są nowe pomysły i kierunki rozwoju wydarzenia. Poszczególni członkowie zespołu odpowiadają za kwestie administracyjne, logistyczne i organizacyjne, dzięki czemu festiwal może sprawnie funkcjonować i utrzymywać wysoki poziom realizacji.

Angelo Pignatelli, dyrektor artystyczny festiwalu, odpowiada przede wszystkim za jego stronę dydaktyczną. To on w głównej mierze współpracuje z pedagogami, utrzymuje kontakt z uczestnikami oraz czuwa nad kształtem programu artystycznego. W rozmowie dla Akordeon.info opowiedział o początkach CAM Accordion Festival, jego filozofii oraz atmosferze, która od lat przyciąga do Apulii akordeonistów z różnych krajów Europy.

Skąd wziął się pomysł na CAM Accordion Festival i co jest najważniejszą ideą tego przedsięwzięcia?

Znajdujemy się w regionie, w którym akordeon bardzo często postrzegany jest wyłącznie przez pryzmat muzyki ludowej. Nie odrzucamy oczywiście żadnego gatunku muzycznego, również muzyki ludowej, która stanowi ważną część naszej tradycji. Celem festiwalu jest jednak pokazanie szerszego oblicza akordeonu i udowodnienie, że instrument ten może funkcjonować także w innych obszarach sztuki muzycznej. Chcemy pokazać, że akordeon nie jest wyłącznie instrumentem związanym z folklorem, lecz posiada ogromne możliwości artystyczne i znajduje swoje miejsce również w muzyce klasycznej oraz współczesnej.

Pomysł festiwalu, którego tegoroczna edycja odbyła się już po raz czwarty, narodził się znacznie wcześniej – około 15 lat temu. Jego źródłem była potrzeba promowania akordeonu klasycznego i ukazywania pełni możliwości tego instrumentu. Przez wiele lat wraz ze szkołą Centro Accademico Musicale organizowałem dwa kursy mistrzowskie rocznie, zapraszając najwybitniejszych pedagogów i artystów włoskiego środowiska akordeonowego.

Początkowo przedsięwzięcie ograniczało się do kursów mistrzowskich oraz koncertu finałowego. Z czasem jednak projekt stopniowo się rozwijał i przybierał coraz szerszą formułę. Dziś CAM Accordion Festival to kilkudniowe wydarzenie obejmujące koncerty, warsztaty, kursy mistrzowskie i spotkania, które integrują uczestników oraz pedagogów z różnych krajów.

Czy organizacja wydarzenia takiego jak CAM Accordion Festival wiąże się we Włoszech z dużymi trudnościami?

Myślę, że sytuacja wygląda podobnie jak w większości krajów europejskich. Organizacja takiego wydarzenia wiąże się z pewnymi trudnościami, ponieważ nie zawsze łatwo jest uzyskać wsparcie finansowe ze środków publicznych.

Obecnie jest nam jednak nieco łatwiej niż na początku. Na przestrzeni lat festiwal stopniowo budował swoją renomę i rozpoznawalność. Przyczyniła się do tego obecność uczestników z różnych szkół, współpraca z uznanymi pedagogami, rekomendacje przekazywane pocztą pantoflową oraz aktywna promocja w mediach społecznościowych. Dzięki temu wydarzenie dociera dziś do coraz szerszego grona odbiorców.

Dużą rolę odegrały właśnie media społecznościowe, które pozwoliły skuteczniej promować festiwal i prezentować jego działalność. W efekcie, gdy zwracam się do instytucji publicznych z prośbą o wsparcie finansowe, znacznie łatwiej jest mi dziś uzyskać pomoc niezbędną do organizacji kolejnych edycji festiwalu.

Jak dobieracie pedagogów prowadzących kursy mistrzowskie? Wiem, że od lat współpracują z festiwalem Igor Krizman i Geir Draugsvoll. Jakie kryteria decydują o zaproszeniu kolejnych artystów i nauczycieli?

Jak wspominałem wcześniej, pomysł ten narodził się wiele lat temu, jeszcze zanim festiwal przyjął obecną formę. U jego podstaw znajdowała się współpraca trzech pedagogów reprezentujących różne europejskie szkoły akordeonowe: Vojina Vasovicia z Serbii, Igora Krizmana z Chorwacji oraz Geira Draugsvolla z Danii. To właśnie oni stworzyli pierwszy trzon przedsięwzięcia i dali impuls do rozwoju kolejnych inicjatyw, które z czasem przekształciły się w dzisiejszy CAM Accordion Festival.

Z czasem projekt stopniowo otwierał się na przedstawicieli innych szkół i tradycji wykonawczych. Moim celem było stworzenie uczestnikom możliwości poznawania różnych kultur muzycznych oraz odmiennych sposobów myślenia o muzyce. Każda szkoła wypracowała własną estetykę i własne podejście do interpretacji, dlatego uznałem, że warto stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń i wzajemnej inspiracji.

Dziś wokół festiwalu funkcjonuje grupa stałych pedagogów, do których co roku dołączają kolejni uznani artyści i nauczyciele. Przyjeżdżają oni nie tylko po to, by dzielić się swoją wiedzą z uczestnikami, lecz także by wnosić własne doświadczenia i pomysły, które przyczyniają się do dalszego rozwoju festiwalu.

Do kogo skierowane są warsztaty organizowane w ramach CAM Accordion Festival?

Warsztaty są skierowane do wszystkich – zarówno do profesjonalnych muzyków, jak i osób dopiero rozpoczynających swoją przygodę z akordeonem, a także do amatorów i pasjonatów tego instrumentu. Szczególnie zależy nam na obecności najmłodszych uczestników. Obserwując wykładowców oraz bardziej doświadczonych muzyków, mogą oni odkryć, czym naprawdę jest współczesna akordeonistyka i jak bogaty oraz różnorodny repertuar powstał z myślą o akordeonie.

Festiwal stwarza okazję nie tylko do nauki, lecz także do bezpośredniego kontaktu z różnymi tradycjami wykonawczymi i sposobami myślenia o muzyce. Dzięki temu młodzi akordeoniści mogą poszerzać swoje horyzonty i świadomiej kształtować własną drogę artystyczną.

Czy na warsztaty mogą zapisywać się również uczestnicy spoza Włoch?

Tak, oczywiście. W poprzednich latach w warsztatach uczestniczyli akordeoniści z różnych krajów świata, m.in. z Chin, Rosji i Chorwacji. Od początku zależy nam na międzynarodowym charakterze festiwalu i wymianie doświadczeń między uczestnikami reprezentującymi różne środowiska muzyczne. Serdecznie zapraszamy również polskich akordeonistów. Mam nadzieję, że w kolejnych latach będzie ich w Apulii coraz więcej.

Chciałbym jednak dodać, że – ku naszej ogromnej radości – zainteresowanie warsztatami z roku na rok rośnie. Z tego względu byliśmy zmuszeni wprowadzić limit miejsc dla uczestników. Osoby zainteresowane udziałem powinny więc odpowiednio wcześnie dokonać zgłoszenia, ponieważ liczba dostępnych miejsc jest ograniczona.

Międzynarodowy charakter festiwalu sprzyja wymianie doświadczeń i wzajemnej inspiracji. Uczestnicy mają okazję lepiej się poznać, wspólnie spędzać czas, słuchać siebie nawzajem oraz obserwować, w jaki sposób pracują inni muzycy. Dzięki temu uczą się nie tylko podczas lekcji i kursów mistrzowskich, lecz także poprzez codzienne kontakty z rówieśnikami z różnych krajów. Dlatego aspekt integracyjny jest dla nas równie ważny jak działalność dydaktyczna.

Co wyróżnia CAM Accordion Festival na tle innych wydarzeń tego typu?

Myślę, że przede wszystkim atmosfera. Podczas festiwalu tworzy się wyjątkowy, niemal rodzinny klimat, który uczestnicy bardzo szybko dostrzegają i doceniają. Najlepszym dowodem jest to, że wiele osób regularnie do nas wraca. Są młodzi ludzie, którzy uczestniczą w festiwalu niemal od samego początku jego istnienia i w pewnym sensie dorastają razem z nami.

To właśnie poczucie wspólnoty i relacje budowane między uczestnikami sprawiają, że chcą tu wracać. Bardzo zależy mi na pielęgnowaniu tych więzi – zarówno wśród pedagogów, jak i uczestników. Staramy się stworzyć miejsce, w którym każdy czuje się swobodnie, komfortowo i może w pełni skupić się na muzyce oraz spotkaniu z innymi ludźmi dzielącymi tę samą pasję.

Staramy się również utrzymywać wysoki poziom artystyczny festiwalu. Realizujemy to zarówno poprzez kursy mistrzowskie prowadzone przez wybitnych pedagogów należących do czołówki światowego środowiska akordeonowego, jak i poprzez koncerty prezentujące najwyższy poziom wykonawczy. Dzięki temu uczestnicy mają możliwość nie tylko rozwijania własnych umiejętności, lecz także bezpośredniego kontaktu z artystami reprezentującymi najwyższe standardy artystyczne.

Jak oceniasz tegoroczną edycję CAM Accordion Festival?

Oczywiście po każdej edycji organizujemy spotkanie podsumowujące festiwal. Analizujemy, co się udało, a co można jeszcze poprawić, aby kolejne edycje były jeszcze lepiej zorganizowane i odpowiadały potrzebom uczestników. Staramy się nieustannie rozwijać wydarzenie, wyciągać wnioski z dotychczasowych doświadczeń i wprowadzać nowe rozwiązania, które pozwolą nam podnosić jego poziom.

W przypadku tegorocznej edycji rozmawiałem zarówno z pedagogami, jak i uczestnikami. Z opinii, które zebrałem, wynika, że festiwal został bardzo dobrze odebrany. Wielu uczestników podkreślało nie tylko wysoki poziom artystyczny wydarzenia, lecz także wyjątkową atmosferę, jaka wytworzyła się podczas tych kilku dni. Mam wrażenie, że tegoroczna edycja spotkała się z bardzo pozytywnym przyjęciem ze strony wszystkich obecnych.

Na zakończenie chciałbym zapytać o Centro Accademico Musicale. Czy mógłbyś przybliżyć działalność szkoły? Włoski system edukacji muzycznej różni się pod wieloma względami od tego, który znamy w Polsce.

To bardzo ciekawe pytanie, ponieważ nasza Akademia ma dość nietypową strukturę. Kilka lat temu we Włoszech przeprowadzono reformę systemu edukacji muzycznej, w wyniku której konserwatoria uzyskały status uczelni wyższych. Wraz z tym wprowadzono również tak zwane kursy preakademickie, mające przygotowywać młodych muzyków do dalszej edukacji na poziomie akademickim.

Osobiście uważam jednak, że reforma ta nie przyniosła wyłącznie pozytywnych skutków. Mam wrażenie, że w pewnym stopniu osłabiła system kształcenia muzycznego, ponieważ obserwuję, iż we włoskich konserwatoriach studiuje obecnie mniej osób niż wcześniej. W mojej ocenie jest to jeden z problemów, z którymi włoskie szkolnictwo muzyczne musi się dziś mierzyć.

Nasza Akademia jest obecnie oficjalnie uznawaną instytucją, wpisaną do regionalnego rejestru placówek edukacyjnych. Współpracujemy również z konserwatorium w Materze, dzięki czemu nasi uczniowie mogą kształcić się w Akademii, a jednocześnie realizować program konserwatoryjny i zdobywać oficjalne dyplomy tej uczelni. Takie rozwiązanie pozwala połączyć bardziej indywidualny model pracy z możliwościami, jakie daje formalne kształcenie na poziomie konserwatoryjnym.

Akademia powstała około 28 lat temu i początkowo obejmowała jedynie dwie klasy instrumentalne – fortepianu i akordeonu. Przez kilka lat funkcjonowała właśnie w takiej formie. Z czasem, wspólnie z profesorem Mino La Penną, postanowiliśmy jednak rozwinąć ten projekt i stopniowo poszerzać zakres działalności szkoły. Dzięki temu Akademia zaczęła się rozrastać, obejmując kolejne kierunki kształcenia oraz coraz większą liczbę uczniów.

Obecnie jest to prężnie działająca instytucja, w której pracują pedagodzy pochodzący z różnych miejscowości regionu. Oferujemy naukę w wielu klasach instrumentalnych, a także zajęcia wokalne i przedmioty teoretyczne. Do Akademii uczęszczają uczniowie z całej okolicy, co sprawia, że stała się ona ważnym ośrodkiem edukacji muzycznej w regionie.

Dzięki wieloletniej działalności oraz wypracowanej renomie, do której przyczyniła się między innymi klasa akordeonu, Akademia zyskała silną pozycję i stała się istotnym punktem odniesienia dla lokalnego środowiska muzycznego.