30.08.2025
Autor: Mateusz Doniec
Artykuł został opublikowany w ramach programu KPO dla Kultury, finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Jeśli w przypadku Raimondasa Sviackevičiusa można mówić o wyborze instrumentu, to był to wybór dokonany bardzo wcześnie – właściwie jeszcze zanim pojawiła się potrzeba zadawania sobie pytania „dlaczego”. Akordeon był obecny w jego życiu od dzieciństwa i od początku funkcjonował nie jako hobby, lecz jako naturalne środowisko działania.
Dom, który był światem akordeonu
Sviackevičius dorastał w rodzinie silnie związanej z akordeonem. Jego ojciec, Ricardas Sviackevičius, był nie tylko muzykiem, lecz także organizatorem życia akordeonowego na Litwie – już od lat 80. współtworzył międzynarodowe festiwale. Dom Raimondasa był miejscem spotkań wybitnych akordeonistów i pedagogów z różnych krajów, głównie ze środowiska Europy Wschodniej.
W dzieciństwie miał bezpośredni kontakt z takimi postaciami jak F. Lips, W. Siemionow, A. Dmitrijew, O. Szarow, W. L. Puchnowski, V. Cuchran czy A. Rizol. Rozmowy, lekcje, dyskusje – kontakt z tym środowiskiem od wczesnych lat wpłynął na jego sposób myślenia o akordeonie i pracy nad instrumentem.
Edukacja
Pierwsze muzyczne kroki stawiał przy fortepianie, jednak po kilku latach nauki został skierowany na akordeon – decyzja, która w tamtych realiach nie była oczywista. W czasach radzieckich obowiązywały formalne ograniczenia dotyczące nauki gry na akordeonie przez dzieci, m.in. ze względu na brak instrumentów o małych rozmiarach.
Studia ukończył w 1999 roku w Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru w Wilnie. Równolegle i bezpośrednio po nich kształcił się za granicą – w Akademii Muzycznej w Łodzi u Bogdana Dowlasza, w Sibelius Academy w Helsinkach u Mattiego Rantanena oraz w Królewskim Konserwatorium w Hadze pod kierunkiem Friedricha Lipsa i Johana De Witha.
Szczególne znaczenie miały dla niego studia w Finlandii, gdzie zetknął się intensywnie z muzyką współczesną i środowiskiem kompozytorskim. To właśnie tam pojawiło się przekonanie, że akordeon wciąż pozostaje instrumentem „nieodkrytym” dla wielu twórców i że trzeba to zmieniać świadomą pracą repertuarową.
Akordeon w głównym nurcie
Solista i kameralista
Raimondas Sviackevičius występował jako solista z najważniejszymi litewskimi orkiestrami, m.in. z Litewską Narodową Orkiestrą Symfoniczną, orkiestrami w Kownie, Wilnie, Kłajpedzie oraz z zespołami kameralnymi.
Równolegle rozwijał intensywną działalność kameralną, działając w zespołach o bardzo różnym charakterze – od klasycznych składów po formacje eksperymentalne, improwizujące i interdyscyplinarne. Współpracował m.in. z BSM Trio, The New ARTrio, ACCOsax Trio, Sviackevičius–Kirsenka Duo, Chordos String Quartet, Disobedient Ensemble oraz zespołami związanymi z nową muzyką.
Nowa muzyka i nowe zamówienia
Od początku XXI wieku jednym z głównych obszarów jego działalności stała się współpraca z kompozytorami litewskimi. Sviackevičius inicjował powstawanie nowych utworów na akordeon, traktując ten proces jako realny sposób budowania pozycji instrumentu.
Od 2006 roku prawykonał szereg koncertów akordeonowych z orkiestrą – m.in. autorstwa Zibuokle Martinaitytė, Feliksasa Bajorasa, Jurgisa Juozapaitisa oraz Giedriusa Kuprevičiusa. W 2009 roku na festiwalu Pažaislis odbyła się premiera Elegy for Those Who Left Their Homeland na akordeon i orkiestrę smyczkową.
Pedagogika i odpowiedzialność środowiskowa
Nauczanie
Od 2000 roku Raimondas Sviackevičius jest pedagogiem Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru w Wilnie. W swojej pracy dydaktycznej kładzie nacisk na jakość dźwięku, świadomą pracę z ciałem, samodzielność artystyczną i krytyczne myślenie – elementy, które sam uznaje za kluczowe w rozwoju muzyka.
Konkursy i ich sens
Jako juror brał udział w wielu prestiżowych konkursach międzynarodowych – m.in. Klingenthal, Castelfidardo, Coupe Mondiale oraz konkursach w Polsce, Włoszech, Rosji, Chinach i Nowej Zelandii. Zwraca uwagę na potrzebę przejrzystych zasad oceniania, odpowiedzialnego doboru repertuaru i unikania konkursowego „zamkniętego obiegu”.
Festiwale jako narzędzie zmiany
Od 2008 roku Sviackevičius pełni funkcję dyrektora artystycznego Międzynarodowych Festiwali Akordeonowych w Wilnie i Palandze. Jego celem było odejście od wydarzeń skierowanych wyłącznie do środowiska akordeonowego na rzecz prezentowania instrumentu w szerokim kontekście artystycznym.
Programy festiwali obejmują muzykę współczesną, projekty z orkiestrami, zespołami kameralnymi, elektroniką, teatrem, jazzem oraz wysokiej jakości muzykę rozrywkową – zawsze z naciskiem na poziom artystyczny.
Źródło:
Jacomucci, Claudio (red.) – Modern Accordion Perspectives. Articles and interviews about classical accordion literature, pedagogy and its artistic, professional perspectives, Pigini, Castelfidardo 2013 – wywiad Claudio Jacomucciego z Raimondasem Sviackevičiusem.
Dodaj komentarz